|
Ex-LHV ma budowę hierarchiczną. System realizowany jest w postaci rozproszonej z wyróżnionymi trzema poziomami: poziomem pola, poziomem stacji oraz poziomem centrum nadzoru.
Obsługa obiektu elektroenergetycznego jest oparta:
- na poziomie pola - o rozproszone stacje telemechaniki (Ex-MST2_L lub Ex-micro2) i/lub zabezpieczenia cyfrowe,
- na poziomie stacji - o koncentrator Ex-MST2_E,
- na poziomie centrum nadzoru - o lokalny i/lub zdalne systemy dyspozytorskie WindEx.
(Ex-LHV współpracuje także z systemami nadzoru innych producentów).

SCADA Ex – schemat połączeń wewnętrznych i zewnętrznych - wariant z maksymalną redundancją sprzętu i połączeń
Poziom pola
Każde pole stacji jest wyposażone w komputer polowy połączony z koncentratorem stacyjnym przez szynę komunikacyjną (łącze telemechaniczne).
Rozdzielnia 220 kV
W rozdzielni 220 kV, ze względu na ilość danych, rolę komputera polowego spełnia urządzenie Ex MST2_L, które pracuje jako:
- modułu telemechaniki rozproszonej,
- zbieranie sygnałów analogowych (pomiary wartości skutecznej prądów i napięć, pomiar mocy czynnej i biernej, nierozliczeniowy dwukierunkowy pomiar energii czynnej i biernej).
Klasa pomiaru prądu, napięcia i mocy <0,5, klasa pomiaru energii <1. Rozdzielczość systemu pomiarowego 12 bitów.
- zbieranie sygnałów cyfrowych z aparatury pola, (transmisja stanów dla wejść dwustanowych oraz sekwencji zdarzeń (SOE) z rozdzielczością 1 ms).
- przekazywanie sygnałów sterowniczych z systemów dyspozytorskich,
- realizacja blokad logicznych w polu,
- modułu automatyki w polu,
- realizacja automatyk programowalnych przez użytkownika,
System Ex może być wyposażony w moduł programowy umożliwiający projektowanie automatyk (SZR, SCO, regulatory napięcia, blokady polowe i międzypolowe, sekwencje). Zadaniem modułu jest generacja programu, który może być umieszczony w konkretnym urządzeniu fizycznym. Funkcjonowanie systemu oparte jest o tzw. „maszynę wirtualną” dla urządzenia fizycznego, której celem jest programowa realizacja algorytmu opisującego automatykę. Zastosowanie maszyny wirtualnej zapewnia bezpieczeństwo pracy urządzenia w razie wystąpienia błędów w algorytmie. Urządzenie może realizować jednocześnie wiele różnych algorytmów automatyki.
- koncentratora urządzeń w polu,
- automatyczna synchronizacja czasu przez koncentrator stacyjny,
- współpraca z lokalnymi inteligentnymi urządzeniami (IED) poprzez kanał lokalny i praca jako konwerter protokołu,
W szczególności współpraca z zabezpieczeniami polowymi w protokole IEC 60870-5-103 (opcjonalnie: DNP 3.0, IEC 60870-5-101, IEC 870-5-103, SPA, LON, CAN, MODBUS, PROFIBUS, TCP/IP, MAP27, BEL, MST),
- współpraca na drodze informatycznej z licznikami energii w protokole IEC,
- rejestratora zdarzeń,
- zapewnia nadzór nad miejscowym rezerwowym systemem wizualizacji i sterowania aparaturą pola.
W przypadku odstawienia stacyjnego systemu sterowania funkcje rezerwowego sterowania spełniają panele rezerwowe. Operacje łączeniowe realizowane poprzez te panele są rejestrowane w komputerze polowym.
- lokalnej diagnostyki dla stanów, sterowań, pomiarów i komunikacji.
Komputer polowy wyposażony jest w rozbudowany system autodiagnostyki.

Schemat pola WN wyposażonego w sterownik Ex-MST2_L
Komputer polowy komunikuje się z urządzeniami stacyjnymi poprzez kanały dla łączności szeregowej w standardzie RS232C, RS485 lub ze złączem optycznym dla światłowodów plastikowych.
Ex-MST2_L umożliwia utworzenie wielu redundantnych kanałów łączności z koncentratorem stacyjnym (lub zdalnym systemem nadzoru). Sterownik posiada implementacje protokołów: DNP3.0, IEC60870-5-101, IEC60870-5-103, IEC60870-5-104, TG809, MST, BEL, SPA (ABB), MODBUS, PROFIBUS, LON, MAP27, sieciowe TCP/IP (IP, ICMP, UDP, TCP) pozwalające na wykorzystanie sieci ETHERNET i GPRS, oraz praktycznie wszystkie protokoły starszych systemów telemechaniki stosowanych w Polsce (UTJ, TIDEC, DETEC).
Na rysunku powyżej pokazana jest konfiguracja typowego pola WN wyposażonego w sterownik Ex-MST2_L. Oprócz sterownika telemechaniki w polu znajduje się zabezpieczenie WN (odległościowe) oraz rezerwowy panel sterowniczy i opcjonalnie zapasowy sterownik pola typu Ex-micro2. W rezultacie zyskujemy konfigurację pola WN (NN) o znacznie zwiększonej niezawodności. Panel i sterownik rezerwowy gwarantują zachowanie odpowiedniej funkcjonalności (synoptyka, sterowania, pomiary, sygnalizacja pobudzeń oraz blokady) w przypadku uszkodzenia aparatury podstawowej.
Ex-MST2_L zakresem synoptyki obejmuje obwody wtórne pola wraz z kompletem pomiarów zmiennoprądowych, realizuje polecenia sterownicze przychodzące z systemów nadzoru, z uwzględnieniem sekwencji i blokad, oraz nadzoruje zabezpieczenie i panel rezerwowy.
Głównym obszarem zastosowania sterownika Ex-MST2_L (jako RTU) są bardzo rozbudowane pola rozdzielni NN z pełnymi funkcjami nadzoru i sterowania oraz wysokim stopniem redundancji. W przypadku ograniczenia się do funkcji synoptyczno pomiarowych w polach WN oraz dla pól rozdzielni 110 kV firma Elkomtech oferuje rozwiązania oparte o telemechanikę Ex-Micro2 lub Ex BEL_TU. Rozwiązania te przy zachowaniu wysokiej funkcjonalności są zoptymalizowane pod kątem wielkości zajmowanego miejsca oraz kosztów.

Ex-MST2_L – wyposażenie pola 220 kV
Rozdzielnia 110 kV
W rozdzielni 110 kV rolę komputera polowego może spełniać telemechanika Ex-micro2_wx, która umożliwia pełny nadzór nad obiektem energetycznym przy zachowaniu dużej elastyczności w zakresie funkcjonalnym oraz niskiej ceny.W przypadku potrzeby obsługi większej ilości wejść/wyjść binarnych oraz pomiarowych zamiast telemechaniki Ex-micro2_wx można zastosować telemechanikę Ex-micro2_nt.
Ex-micro2_wx
Podstawowe cechy urządzenia:
- Zwarta budowa -
pojedyncza stacja telemechaniki ma szerokość 228 mm co odpowiada połowie szerokości standardowej szafy na aparaturę, możliwe jest więc umieszczenie dwóch RTU obok siebie.
- Montaż natablicowy lub w szafie 19" –
Ex-micro2_wx składa się z pasywnej podstawy, która może być montowana w układzie natablicowym lub w szafie oraz obudowanego bloku elektroniki, który może być w łatwy sposób dołączany do podstawy. Ułatwia to fazę instalacji oraz serwisowanie urządzenia.
- Cztery moduły w jednej stacji telemechaniki –
każda stacja telemechaniki może być wyposażona w cztery moduły funkcjonalne wybrane z list dostępnych funkcji. W zasadzie dostępna jest dowolna kombinacja modułów z wyjątkiem bezpośrednich pomiarów zmiennoprądowych, które mogą być wykorzystane tylko pojedynczo. W rezultacie można uzyskać ogromną ilość różnych konfiguracji i dzięki temu dopasować dokładnie funkcje RTU do konkretnych potrzeb. Aktualnie dostępne są następujące bloki funkcjonalne: - moduł 16 wejść sygnalizacji 24V do 220V (sekwencje zdarzeń z rozdzielczością 1ms); - moduł 8 wyjść sterowań (wyjścia przekaźnikowe); - moduł 8 wejść analogowych do współpracy z zewnętrznymi przetwornikami; - moduł 8 wyjść analogowych (2 x po 4); - moduł wejść zmiennoprądowych (3xU, 3xI) o zakresach 100(200)V i 1(5)A lub 5(25)A. Moduł pozwala również na pomiar częstotliwości oraz mocy biernej i czynnej; - moduł 8 wejść licznikowych do współpracy z impulsowymi licznikami energii.
- System pomiarowy-
rozdzielczość systemu pomiarowego Ex-micro2_wx wynosi 12 bitów, przy czym w przypadku przekroczenia zakresu pomiarowego następuje automatyczna zmiana zakresu pomiarowego w skali x5 dla prądów (całkowity zakres 0-5In_ oraz x2 dla napięć (całkowity zakres 0-2Un). Pomiar wynikowy ma zakres 16 bitowy obejmujący oba podzakresy. Możliwy jest również pomiar prądów stałych ( zakres do 20A) oraz pomiar napięć stałych (zakres do 250V). Czas trwania cyklu pomiarowego wynosi 0,5s a klasa pomiarów <0,5 (wykonanie specjalne 0,2). Ex-micro2_wx może współpracować również z zewnętrznymi przetwornikami A/A oraz zbierać dane z zewnętrznych przetworników A/C na drodze cyfrowej (posiada dużą liczbę kanałów komunikacyjnych).
- raca jako koncentrator danych i konwerter protokołów –
Ex-micro2_wx jest przygotowane do bezpośredniej współpracy na drodze cyfrowej z inną aparaturą elektroniczną umieszczoną w polu (zabezpieczenia, IED), w rezultacie umieszczając wszystkie dane w jednym strumieniu informacji realizuje funkcje konwertera protokołów.

Ex-micro2 jako komputer polowy – wariant dla rozdzielni 110 kV.
Ex-micro2_wx może również funkcjonować jako koncentrator dla ograniczonej ilości urządzeń telemechaniki, przy zachowaniu pełnej funkcjonalności zainstalowanych modułów. Umożliwia to np. tworzenie układów kaskadowych z "podzielonym" RTU.
Z zewnętrznymi koncentratorami lub bezpośrednio z systemami SCADA współpraca odbywa się poprzez redundantne połączenie w protokołach IEC 60870-05-101 lub DNP3.0.
W zakresie testowania i parametryzacji w Ex-micro2_wx oprócz standardowego kanału inżynierskiego, dostępnego lokalnie przez komputer przenośny, możliwy jest dostęp przez sieć intranetową (zrealizowaną jako ethernet lub przez modem). Kanał sieciowy umożliwia przesyłanie informacji z zakresu telemechaniki oraz może być współbieżnie wykorzystywany do funkcji diagnostyczno serwisowych. Wszystkie funkcje są realizowane przez wbudowany w urządzenie serwer WWW, a dostęp do nich wykonuje się za pomocą standardowej przeglądarki WWW.
Ex-micro2_nt
 Ex-micro2_nt.
Telemechanika łączy w sobie zalety dobrze znanych urządzeń takich jak Ex micro2 i Ex MST2. Podobnie jak one Ex-micro2_nt wykorzystuje wielozadaniowy system operacyjny WX co pozwala wykorzystać biblioteki z już zaimplementowanymi protokołami transmisji: DNP3.0, MST, IEC 60870-5-101, IEC 60870-5-103, MODBUS, PROFIBUS, MAP27 (trunking), PPP (GPRS), IP (TCP, UD, ICMP). Protokoły te umożliwiają prowadzenie łączności zarówno z systemami nadzoru jak i innymi urządzeniami inteligentnymi na stacji. W tym przypadku telemechanika spełnia rolę koncentratora danych i konwertera protokołów.
Urządzenie charakteryzuje się pakietową budową przeznaczoną do montażu w obudowie standardu 9,5”/19”. Mechanicznie urządzenie podzielone jest na pakiety, wysokości 6U, realizujące określone funkcje. Ex-micro2_nt posiada elastycznie konfigurowalny system łączności. Podstawowo sterownik wyposażony jest w dwa porty komunikacyjne dowolnego typu, port diagnostyczny RS232 oraz światłowodowy kanał inżynierski. W szczególnych przypadkach takie rozwiązanie można traktować jako kompletne urządzenie przeznaczone do pracy jako koncentrator dla aparatury cyfrowej (zabezpieczenia, przetworniki pomiarowe). Możliwości komunikacyjne sterownika można rozszerzyć do 6 torów łączności.
Aby zwiększyć niezawodność całego systemu w aparaturze zastosowano dwuobwodowy zasilacz, przy czym może on być zasilany jednocześnie z dwóch różnych poziomów napięć.
Urządzenie z jedną płytą procesora może być wyposażone maksymalnie w pięć modułów wejścia/wyjścia realizujących jedną z funkcji: wykonywanie poleceń sterowniczych, akwizycja danych binarnych, pomiarowych oraz impulsów licznikowych a także obsługę zewnętrznych mierników tablicowych. Podstawowymi elementami wykonawczymi są moduły: - pakiet 32 wejść sygnalizacji (sekwencja zdarzeń z rozdzielczością 1ms), - pakiet 16 wyjść sterowań z regulowanym czasem trwania impulsu, - pakiet pomiarowy AC, który realizuje pomiar 3 prądów i 3 napięć z rozdzielczością do 12 bitów, jednocześnie wyposażony jest w 4 wyjścia analogowe do sterowania zewnętrznymi miernikami, - pakiet 8 wejść analogowych stałoprądowych o rozdzielczości 12 bitów, - pakiet 8 wejść impulsowych do współpracy z licznikami energii o częstotliwości impulsowania do 1kHz. Oczywiście możliwe są dowolne konfiguracje łączące pakiety różnych typów w zależności od potrzeb Zamawiającego. Jedna płyta procesora może maksymalnie obsługiwać 160 wejść binarnych, 80 wyjść binarnych, 48 wejść stałoprądowych, 48 wejść licznikowych, jeden pakiet pomiarów zmiennoprądowych. W przypadku niewystarczającej pojemności systemu zbierania danych urządzenie można rozszerzyć w dodatkową płytę procesora zwiększając tym samym zakres akwizycji całego układu. Tym sposobem uzyskuje się możliwość elastycznej konfiguracji telemechaniki dostosowanej do wielkości nadzorowanego obiektu.
Poziom stacji
Koncentratory stacyjne
Wszystkie komputery polowe współpracują poprzez łącza informatyczne z koncentratorem stacyjnym (opcjonalnie w celach niezawodnościowych z dwoma koncentratorami). Łączność odbywa się przy pomocy podwójnej magistrali (system pracuje poprawnie przy sprawności tylko jednej z magistral). Dla otoczenia zewnętrznego koncentrator prezentuje się jako pojedyncza stacja telemechaniki (Master RTU). Rolę koncentratora stacyjnego spełnia odpowiednio wyposażone Ex-MST2.

Koncentrator stacyjny Ex-MST2_E -konfiguracja urządzenia
Koncentrator stacyjny zapewnia:
- współpracę z urządzeniami stacyjnymi w standardowych protokołach łączności (DNP 3.0, IEC 60870-5-101, IEC 60870-5-103, SPA, LON, TCP/IP, BEL, MST, MODBUS, PROFIBUS, MAP27);
- współpracę ze zdalnymi systemami nadzoru w protokołach DNP 3.0, IEC 60-870-5-101, MODBUS lub PROFIBUS (możliwość utworzenia redundantnych kanałów łączności);
Urządzenie umożliwia współbieżną obsługę wielu niezależnych systemów zdalnych i/lub lokalnych w różnych protokołach telemechaniki. Urządzenie posiada konfigurowalne wyposażenie liniowe dla kanałów zdalnych (RS232, RS485, światłowód, pętla prądowa +/- 20mA, Ethernet, GPRS).
- koncentrację i akwizycję danych z poszczególnych komputerów polowych do lokalnego i/lub zdalnych systemów nadzoru ( koncentrator zapewnia niezależną bazę danych dla każdego kierunku łączności);
- przekazywanie poleceń dla komputerów polowych,
- realizację blokad stacyjnych, polowych i międzypolowych,
- realizację automatyk programowanych przez użytkownika;
- synchronizację czasu w urządzeniach obiektowych;
- współpracę z lokalnymi inteligentnymi urządzeniami (IED) poprzez kanał lokalny i pracę jako konwerter protokołu;
Komputer stacyjny wyposażony jest w rozbudowany system autodiagnostyki.
Istnieje możliwość zdalnej diagnostyki i konfiguracji komputera stacyjnego poprzez kanał inżynierski (modem) lub poprzez sieć intranetową (optyczny Ethernet – 10 Base FL) i wbudowany serwer www (opcja) w protokole TCP/IP. Do celów diagnostyczno – konfiguracyjnych komputer polowy wykorzystuje łącze w standardzie RS232C (opcjonalnie złącze sieci Ethernet ze złączem optycznym). Do koncentratora stacyjnego podłączony jest odbiornik sygnału satelitarnego GPS. Koncentrator stacyjny prowadzi synchronizację czasu w urządzeniach na całym obiekcie.
Lokalny system dyspozytorski
Dane cyfrowe i analogowe systemu elektroenergetycznego gromadzone są między innymi w MMI z posadowionym na nim systemem WindEx-Lite. Wszystkie dane (cechowane czasem) są przechowywane na dysku MMI przez okres czasu wybrany przez użytkownika (standardowo rok).
System WindEx realizowany jest jako rozproszony system przetwarzania, oparty na komputerze PC z systemem operacyjnym Windows 2000/XP i dedykowaną bazą danych. Pracuje w czasie rzeczywistym, zegar serwera synchronizowany jest sygnałem satelitarnym systemu GPS.
System udostępnia m.in. następujące funkcje:
- komunikacja z koncentratorem poprzez lokalną szynę danych,
- wizualizacja układu pracy sieci na schemacie synoptycznym;
System odzwierciedla stan stacji w czasie rzeczywistym. Schematy zawierające m.in. bieżące stany łączników i wartości pomiarów prezentowane są w przewijalnych i skalowalnych oknach. Każde okno można przewijać w dowolnym kierunku, można także skalować rysunek oraz dostosowywać skalę do zaznaczonego obszaru. Ilość okien i ich położenie na pulpicie zależy wyłącznie od użytkownika. Istnieje możliwość sekcjonowania i powiększania schematu synoptycznego stacji w celu otrzymania jednoznacznego, łatwo odczytywanego obrazu. Różne poziomy napięcia są rozróżnione poprzez różne kolory szyn. Do wizualizacji schematów można zastosować niestandardowe symbole graficzne, zaprojektowane przez użytkownika w celu prezentacji nietypowych rozwiązań. Urządzenia, które zostały wyłączone są wyróżnione zmianą stanu symbolu i zmianą barwy. Schematy synoptyczne są przygotowane przez wykonawcę. Istnieje możliwość edytowania schematów przez zamawiającego w miarę potrzeb.

Przykładowy widok pulpitu stanowiska lokalnego
- wizualizacja pomiarów na schemacie synoptycznym oraz w standardowych tabelach
Wartości odbieranych pomiarów rejestrowane są (jako próbki z cechą czasu) w bazie danych czasu rzeczywistego. System umożliwia rejestrację pomiarów z rozdzielczością 15 sek. Przekroczenie zadanej wartości generuje alarm ostrzegawczy. Wszystkie pomiary otrzymane z systemu telemechaniki mogą być prezentowane na schemacie. Zarejestrowane pomiary mogą być także wykorzystywane do tworzenia: graficznych wykresów dwu- i trójwymiarowych, rozmaitych bilansów, sprawozdań rzeczywistych i historycznych. Ilość pamiętanych próbek zależy tylko od rozmiaru systemu dyskowego.
- graficzna prezentacja pomiarów, analiza trendów,
Umożliwia użycie różnych wariantów krzywych, symboli do prezentacji dowolnego zestawu pomiarów. Korzystając z zarejestrowanych pomiarów, w celu ich analizy, można dokonywać prezentacji pomiarów bieżących i historycznych. Analiza trendów umożliwia porównanie aktualizowanych na bieżąco wykresów pomiarów celem określenia kierunku ich zmian. Analizowane pomiary są wybierane przez operatora przez zaznaczenie ich na schemacie sieci.
- komunikacja systemu z operatorem,
Komunikacja z operatorem odbywa się poprzez okna dialogowe oraz zestaw narzędzi na pasku terminalowym. Wszystkie informacje, komunikaty i opisy są w języku polskim z użyciem polskich znaków.

System WindEx- zobrazowanie pola WN
- generowanie sygnałów ostrzegawczych i alarmów
System alarmuje dyspozytora o wszystkich nowych zdarzeniach poprzez: - mrugający symbol alarmu na pasku narzędziowym terminala, - podświetlenie na czerwono pola, którego dotyczy odebrane zdarzenie, - alarm dźwiękowy bądź słowny, - umieszczenie treści alarmu na liście alarmowej.
- generowanie raportów;
System umożliwia generowanie raportów w postaci list, tabeli itp. przedstawiających różnorodne zestawienia np. bilansów bieżących oraz historycznych (na zadaną godzinę),
- prowadzenie wydruków prezentowanych danych;
System umożliwia wydruk dziennika zdarzeń (na bieżąco lub wskazanego zakresu na żądanie), wydruk wygenerowanych raportów, bilansów oraz wydruk zawartości okien terminala (także hard copy).
- rejestracja i prezentacja zdarzeń;
Rejestr zdarzeń jest tworzony na bieżąco poprzez zapis wszelkich akcji związanych ze zmianą stanu sieci elektroenergetycznej. Ilość zarchiwizowanych zdarzeń jest praktycznie nieograniczona (zależy tylko od pojemności dysku serwera). Wszystkie zdarzenia, na bieżąco w porządku chronologicznym, są zapisywane na drukarce. Zdarzenia są prezentowane w dzienniku zdarzeń w formie listy. Informacje, które zawiera każdy wiersz tej listy są poukładane w kolumny tematyczne. Komunikaty zawierają między innymi: - czas i datę zdarzenia, - poziom napięcia, - źródło zakłócenia, - oznaczenie zakłócenia, - dodatkowe objaśnienia. Dziennik zdarzeń może być sortowany wg kolumn tematycznych (podstawowo wg czasu zdarzenia). Może być także filtrowany wg kategorii zdarzeń lub poziomu ich szczegółowości. Filtracja zdarzeń może dotyczyć danego pola lub całej stacji. W dzienniku można umieszczać dodatkowe informacje (sygnowane przez system czasem zapisu) w postaci kolejnego wiersza listy. Dziennik może być jednocześnie prezentowany w wielu oknach z różną treścią i sposobem jej filtracji.
- rejestracja i prezentacja ostrzeżeń.
Rejestr ostrzeżeń rejestruje wszystkie sygnały ostrzegawcze w chronologicznym porządku i prezentuje w formie listy alarmowej. Ostrzeżenie znajduje się na liście alarmowej do czasu potwierdzenia odbioru komunikatu przez obsługę. Każde ostrzeżenie oraz czynność potwierdzenia jest rejestrowane jako zdarzenie w rejestrze zdarzeń i prezentowane w dzienniku zdarzeń. Lista alarmowa może być filtrowana wg kategorii ostrzeżeń. W danej chwili można oglądać alarmy jednej, kilku, bądź wszystkich kategorii. Ostrzeżenia poszczególnych kategorii różnią się kolorem. Do każdej kategorii może być przypisany inny dźwięk lub komunikat słowny (powiadamianie dźwiękiem jest aktywowane przez użytkownika).

Przykład prezentacji pola
- automatyczna aktualizacja danych w przypadku awarii zasilania.
W przypadku utraty zasilania MMI zapamiętuje ostatni stan, dokonuje samoczynnego zwinięcia systemu, a po powrocie zasilania automatycznie odbudowuje system i odtwarza brakujące dane na podstawie danych zarejestrowanych przez koncentrator.
- zdalny nadzór,
polega na obsłudze MMI przez modem, również zwykły modem pocztowy. Usługa ta wykorzystywana jest przede wszystkim przez serwis dla nadzoru systemu.
- kontrola dostępu z wykorzystaniem kart elektronicznych
pozwala na przypisanie uprawnień, nie do terminala, lecz danej osoby. Na tym samym terminalu w różnym czasie mogą pracować osoby z różnymi uprawnieniami (np. dyspozytor z uprawnieniami do edycji i dyspozytor bez tych uprawnień). Karty używane są do zidentyfikowania operatora. Uprawnienia każdego operatora zapisane są w bazie danych. Wszelkie manipulacje na schematach (wstawianie, animacja, sterowanie) zostaną zarejestrowane z inicjałami osoby zgłoszonej poprzez czytnik. W przypadku braku karty w czytniku lub braku uprawnień system odmówi wykonania czynności obwarowanej uprawnieniami, natomiast manipulacje nie obwarowane uprawnieniami zostaną zapamiętane z numerem terminala, z którego zostały wykonane.
- sterowanie obiektem
System Ex umożliwia przeprowadzanie operacji z centrum dyspozytorskiego na stacji oraz ze zdalnych centrów dyspozytorskich zgodnie z uprawnieniami. Sterowania mogą być realizowane w postaci: - prostego sterowania, - sterowania sekwencyjnego ukierunkowanego na pole, - sterowania sekwencyjnego ukierunkowanego na rozdzielnię. - sterowania zmianami nastaw zabezpieczeń (poprzez wybór banku nastaw w zakresie uprawnień operatorów stacji - zdalne sterowanie zmianą zaczepów transformatorów oraz wybranymi automatykami stacji, - blokad logicznych, · rozszerzenie zakresu akwizycji sygnałów, głównie z układów automatyki zabezpieczeniowej (stykowo bądź na drodze informatycznej).
- blokady i sekwencje sterowań,
Umożliwia automatyzację typowych czynności łączeniowych składających się zwykle z wielu operacji sterowniczych. Sekwencje sterowań są wywoływane z listy powołanej niezależnie dla każdego pola. Poza pojedynczymi sterowaniami może zawierać: skoki warunkowe, uzależnienia czasowe, żądanie potwierdzeń użytkownika, itp. Proces generowania poleceń sterowniczych dyspozytor może obserwować w osobnym oknie. Jest możliwe przerwanie procesu w dowolnym momencie. Możliwe jest również wprowadzenie rozmaitych warunków dla pojedynczych sterowań. Blokady sterowań umożliwiają automatyczne odrzucenie sterowania wykonanego przez operatora systemu lokalnego lub systemu nadrzędnego w przypadku niespełnienia wymaganego warunku. Może on być również użyty do wzajemnego przekazywania sterowań między dwoma lub więcej centrami dyspozytorskimi. Jeśli sterowanie zostało wykonane przez dyspozytora przy niespełnionym warunku otrzymuje on odpowiednie ostrzeżenie wraz z możliwością jego przełamania i wysłania polecenia sterowniczego.
- dokonywanie obliczeń arytmetycznych i logicznych w czasie rzeczywistym
Argumentami obliczeń mogą być m.in. bieżące wartości pomiarów i stany łączników dostarczane przez system telemechaniki. Arkusz kalkulacyjny czasu rzeczywistego umożliwia także działania na wartościach historycznych (pomiary na zadaną godzinę). Do typowych zastosowań arkusza kalkulacyjnego w systemie WindEx należą: - monitorowanie stanu obciążenia sieci przez obliczanie bilansów bieżących oraz historycznych (na zadaną godzinę), - monitorowanie zmian (trendów) obciążenia sieci przez obliczanie zestawień z zadanych okresów, - bieżące umieszczanie w bazie danych wyliczonych wartości, prezentowanych następnie przez inne aplikacje, np. bilans stacji wyliczony z pomiarów w polach, wyświetlany na schemacie stacji, - bieżące wyliczanie sygnałów pomocniczych, np. sygnał stanu wyłączenia pola na podstawie sygnałów od poszczególnych łączników, sygnał pracy ludzi w stacji na podstawie ustawionych sygnałów o pracy ludzi w polach, - przetwarzanie danych niestandardowych, np. pozycja przełącznika zaczepów transformatora przekazywana kodem BCD. Arkusz może równocześnie w różnych oknach na jednym bądź kilku terminalach prezentować inne dane, np. trendy dobowe z różnych dni, bilanse wymiany energii z różnych miesięcy, rozliczenia z różnymi klientami. Wyniki obliczeń mogą być na żądanie lub automatycznie eksportowane do innych programów (np. Excel).
- prezentacja danych retrospektywnych,
umożliwia wizualizację wartości pomiarów i stanu układu połączeń z przeszłości. Zarejestrowane próbki i zdarzenia prezentowane są bezpośrednio na schemacie stacji. Umożliwia to później analizę stanu systemu energetycznego w rejestrowanym okresie. Można wywołać retrospekcję w żądanym momencie lub "poruszać się w czasie" od zdarzenia do zdarzenia z listy analizowanego dziennika. Częstość rejestracji określa użytkownik. Ilość próbek jest ograniczona rozmiarem systemu dyskowego.
- porównanie z układem normalnym,
pozwala na wizualizację stanu układu połączeń stacji zapamiętanego w przeszłości jako normalny lub zaplanowanego wcześniej jako wzorcowy, porównanie tego układu z bieżącym układem stacji i wskazanie różnic poprzez: okno z listą odstępstw, podświetlenie elementów na tle wygaszonego schematu, umieszczenie informacji o odstępstwie od wzorcowego układu w podpowiedzi systemowej (pojawiającej się w formie "dymku" po wskazaniu kursorem elementu schematu). Na podstawie listy odstępstw użytkownik może wygenerować raport w postaci pliku html i wydrukować go.
|