WindEx - podstawowe informacje

W zależności od miejsca zastosowania systemu WindEx jego funkcjonalność można rozszerzyć o:

W strefie komunikacji między elementami systemu:

• Sprzęg międzymaszynowy do systemów podwójnych,
  stosowany jest w systemach zdwojonych w celach niezawodnościowych. Pozwala na współpracę serwerów ze sobą i synchronizuje ich bazy danych.
• System kontroli dostępu z wykorzystaniem kart elektronicznych,
  pozwala na przypisanie uprawnień, nie do terminala, lecz danej osoby. Na tym samym terminalu w różnym czasie mogą pracować osoby z różnymi uprawnieniami (np. dyspozytor z uprawnieniami do edycji i dyspozytor bez tych uprawnień).
  Karty używane są do zidentyfikowania operatora. Uprawnienia każdego operatora zapisane są w bazie danych. Wszelkie manipulacje na schematach (wstawianie, animacja, sterowanie) zostaną zarejestrowane z inicjałami osoby zgłoszonej poprzez czytnik.
  W przypadku braku karty w czytniku lub braku uprawnień system odmówi wykonania czynności obwarowanej uprawnieniami, natomiast manipulacje nie obwarowane uprawnieniami zostaną zapamiętane z numerem terminala, z którego zostały wykonane.
• Sterowanie makietą dyspozytorską,
  umożliwia obsługę jednej lub kilku makiet dyspozytorskich. Istnieje możliwość sterowania „na ciemno” i „na jasno” dowolnej praktycznie ilości punktów świetlnych oraz wyświetlaczy numerycznych.

Uwaga!
System WindEx umożliwia uruchomienie terminala na komputerach pracujących z kilkoma ekranami, z możliwością rozszerzania okien na kilka ekranów. Zapewnia także współpracę ze ścianami graficznymi.

• Sprzęg z systemem telemechaniki,
  pozwala na obsługę urządzeń obiektowych, zarówno produkcji firmy Elkomtech, jak też produktów firm trzecich, pracujących w protokołach standardowych. Do systemu WindEx można wprowadzić sygnały z urządzeń zewnętrznych posługujących się protokołem DNP3.0, IEC 870 i IEC 1170, MST, BEL, SPA, Mobitex, MODBBUS, Profibus, TG809, TM512, MELSEC, RPT, nawiązujących łączność poprzez sieć trunkingową w protokole MAP27, telemechanik typu DETEC, TIDEC, TG102, TM11, UTJ (nadajnik i odbiornik), UTRT (nadajnik i odbiornik), sumatorów KWMS, odbiorników sygnałów DCF77 i GPS.
  System WindEx może komunikować się z urządzeniami zewnętrznymi po łączach stałych (linie telefoniczne, ETN, światłowód), komutowanych, sieciowych z protokołem TCPIP i IP/MPLS, radiowych (trunking, MOBITEX) i GSM/GPRS oraz poprzez sieć Ex (wykorzystujące na swej drodze różne typy mediów).
  System WindEx umożliwia połączenie z innymi systemami między innymi poprzez:
  • wymianę danych w plikach,
  • interfejs funkcyjny w postaci biblioteki DLL,
  • pracę przez wspólną bazę danych.
• Diagnostyka kanałów i protokołów telemechaniki,
  umożliwia analizę i interpretację protokołów telemechaniki bez przerywania obsługi dyspozycji ruchu przez obserwowaną telemechanikę. Dzięki temu, bez użycia specjalizowanych analizatorów jest możliwe szybkie reagowanie na zakłócenia w torach transmisji, uruchamianie nowych obiektów itp.
• Zdalny nadzór,
  polega na obsłudze terminala przez modem, również zwykły modem pocztowy. Usługa ta wykorzystywana jest przede wszystkim przez serwis dla nadzoru systemu.
• Retransmisja między systemami dyspozytorskimi,
  pozwala na współpracę dyspozycji ze sobą.. Połączenie o charakterze informatycznym (modem, światłowód etc.) udostępnia dwie usługi:
  • spontaniczną retransmisję wybranych zdarzeń i pomiarów,
  • możliwość dostępu do funkcji systemu zdalnego, np. schematów, dzienników, baz danych (tylko dla systemów WindEx).
    Oba serwisy korzystają z tego samego łącza.
• System przekazywania uprawnień (na wybrany przedział czasu),
  System przekazywania uprawnień oparty jest między innymi o system kontroli dostępu z wykorzystaniem kart elektronicznych. Karty te mogą mieć nadane priorytety, co przykładowo oznacza, że wykonanie operacji w rejonie z terminala zakładowego jest możliwe pod warunkiem usunięcia karty z terminala rejonowego. Innymi słowy: dyspozytor w rejonie obecny – sterowanie z ZDR zabronione; dyspozytor w rejonie usunął kartę (nieobecny) – sterowanie z ZDR dozwolone.

Uwaga!
Do realizacji zaawansowanych scenariuszy przejmowania funkcji między dyspozycjami ruchu wymagane są szybkie łącza informatyczne (np. poprzez sieć światłowodową).

• Dynamiczny rozdział uprawnień dyspozytorów w ramach dyspozycji,
  zapewnia unikalną identyfikację dyspozytora, definiowanie uprawnień w zakresie operacji, które dyspozytor może wykonywać, przydzielanie obszarów obsługiwanych przez dyspozytora, dostęp do dziennika zdarzeń tylko w zakresie obsługiwanego obszaru, dostęp tylko do tych obiektów, które występują na obsługiwanym obszarze. Dyspozytor obsługujący obszar widzi na schemacie tylko te obiekty, które wchodzą w skład obsługiwanego obszaru. Pozostałe obiekty są „wyszarzane”. Istnieje możliwość dynamicznej rekonfiguracji obszarów, polegającej na zwiększaniu lub zmniejszaniu liczby obiektów wchodzących w skład jakiegoś obszaru. Wybór innej konfiguracji pracy dyspozytorów automatycznie powoduje rekonfigurację wszystkich stanowisk dyspozytorów (zakres „wyszarzenia” na schematach itd.).

W strefie prezentacji schematów:

• Prezentacja niestandardowych elementów graficznych,
  System umożliwia zaprojektowanie i edycję niestandardowych elementów graficznych oraz wykonanie np. trójwymiarowych przycisków. Cecha ta pozwala na prezentację na schematach elementów, które wymagają nietypowego przedstawienia np. prezentację procesów technologicznych, nietypowych rozwiązań energetycznych, obiektów stacyjnych itp.
• Prezentacja schematów w grafice obiektowej,
  System pozwala na prezentację dowolnych obiektów graficznych, tak wektorowych jak i rastrowych. Obiekty podstawowe takie, jak linia, wielokąt, polilinia, okrąg, elipsa, raster, tekst itp. mogą być łączone ze sobą w celu uzyskania agregatów złożonych, czyli tzw. symboli. Symbolem może być np. rysunek schematyczny pola, podstacji, łącznika itp. Użytkownik otrzymuje bibliotekę najczęściej używanych w energetyce symboli przygotowanych przez naszą firmę.
  Obiekty graficzne mogą być prezentowane na podkładzie mapowym (rastrowym) lub wektorowym (dxf). Obiekty umieszczane na podkładzie mogą być porządkowane w warstwy i selektywnie wyświetlane przez użytkownika.
  Prezentowane obiekty w grafice obiektowej odzwierciedlają stan sieci w czasie rzeczywistym i spełniają wszystkie funkcje systemu.

W strefie narzędzi systemu:

• Blokady i sekwencje sterowań,
  umożliwia automatyzację typowych czynności łączeniowych składających się zwykle z wielu operacji sterowniczych. Sekwencje sterowań są wywoływane z listy powołanej niezależnie dla każdego pola. Poza pojedynczymi sterowaniami może zawierać: skoki warunkowe, uzależnienia czasowe, żądanie potwierdzeń użytkownika, itp. Proces generowania poleceń sterowniczych dyspozytor może obserwować w osobnym oknie. Jest możliwe przerwanie procesu w dowolnym momencie. Możliwe jest również wprowadzenie rozmaitych warunków dla pojedynczych sterowań.
• Analizator ciągów beznapięciowych,
  przeprowadza analizę stanu sieci pod względem połączeń elektrycznych i zaznacza na schemacie elementy sieci pozbawione zasilania. Wynik analizy jest wyświetlany także w formie listy lub podpowiedzi systemowych. Dla obiektów niezasilanych wskazuje miejsca, z których można zasilić wyróżniony obiekt. Dla obiektów zasilonych podpowiada, z jakiej stacji energetycznej (GPZ) wyróżniony obiekt jest zasilany.
• Analizator zwarć;
  alarmuje dyspozytora w przypadku próby załączenia uziemionej linii. System analizuje polecenie animacji elementem sieci (zarówno operacji makietowej jak i poprzez telesterowania). W przypadku wykrycia potencjalnego zwarcia sieci, powiadamia o tym dyspozytora przed wykonaniem manipulacji. Elementy uziemione zaznaczane są na planszach poprzez ich „podświetlenie”.
• Symulator,
  umożliwia przeprowadzenie symulacji wykonania np. przełączeń w celu sprawdzenia skutków przeprowadzonej operacji przed faktycznym jej wykonaniem. Operacje te nie są zapisywane w dzienniku dyspozytora systemu. Jest istotnym uzupełnieniem do Analizatora ciągów beznapięciowych i Analizatora zwarć.
• Transfer i rejestracja zakłóceń z urządzeń obiektowych;
  Moduł odpowiedzialny za komunikację z urządzeniami obiektowymi rejestrującymi zakłócenia na obiekcie. Transfer danych odbywa się po łączach telemechanicznych lub przez kanał inżynierski. Dane przechowywane są w plikach o formacie zgodnym ze standardem COMTRADE.
  Program automatycznie odnotowuje fakt zarejestrowania zakłócenia przez urządzenie obiektowe. Transfer zakłócenia odbywa się automatycznie lub na żądanie operatora.
  Do analizy zakłóceń rejestrowanych w zabezpieczeniach Ex-BEL. służy przeglądarka BELDEX (wbudowana obsługa standardu COMTRADE umożliwia także przeglądanie zakłóceń pochodzących z innych źródeł).
• Automatyki programowalne;
  Moduł umożliwia projektowanie automatyk (SZR, SCO, regulatory napięcia, blokady polowe i międzypolowe, sekwencje) przez użytkownika. Moduł umożliwia przygotowanie programu dla:
  • koncentratora Ex-MST2 (funkcje automatyki dostępne dla wszystkich obiektów skupionych i rozproszonych dołączonych do koncentratora),
  • centrum nadzoru (SCADA) WindEx lub WindEx-Lite,
  • telemechaniki rozproszonej Ex-BEL_TU,
  • telemechaniki rozproszonej Ex-micro2.
• Arkusz kalkulacyjny czasu rzeczywistego,
  wykonuje w czasie rzeczywistym obliczenia arytmetyczne i logiczne. Ich argumentami mogą być m.in. bieżące wartości pomiarów i stany łączników dostarczane przez system telemechaniki. Arkusz umożliwia także działania na wartościach historycznych (pomiary na zadaną godzinę). Do typowych zastosowań arkusza kalkulacyjnego w systemie WindEx należą:
  • monitorowanie stanu obciążenia sieci przez obliczanie bilansów bieżących oraz historycznych (na zadaną godzinę),
  • monitorowanie zmian (trendów) obciążenia sieci przez obliczanie zestawień z zadanych okresów,
  • bieżące umieszczanie w bazie danych wyliczonych wartości, prezentowanych następnie przez inne aplikacje, np. bilans stacji wyliczony z pomiarów w polach, wyświetlany na schemacie stacji,
  • bieżące wyliczanie sygnałów pomocniczych, np. sygnał stanu wyłączenia pola na podstawie sygnałów od poszczególnych łączników, sygnał pracy ludzi w stacji na podstawie ustawionych sygnałów o pracy ludzi w polach,
  • przetwarzanie danych niestandardowych, np. pozycja przełącznika zaczepów transformatora przekazywana kodem BCD.

Arkusz może równocześnie w różnych oknach na jednym bądź kilku terminalach prezentować inne dane, np. trendy dobowe z różnych dni, bilanse wymiany energii z różnych miesięcy, rozliczenia z różnymi klientami. Wyniki obliczeń mogą być na żądanie lub automatycznie eksportowane do innych programów (np. Excel). Arkusz wyposażony jest w sprzęg do systemu baz danych SQL oraz do Intranetu.

• Graficzna prezentacja pomiarów, analiza trendów,
  umożliwia użycie różnych wariantów krzywych, symboli do prezentacji dowolnego zestawu pomiarów. Korzystając z zarejestrowanych pomiarów, w celu ich analizy, można dokonywać prezentacji pomiarów bieżących i historycznych.
  Analiza trendów umożliwia porównanie aktualizowanych na bieżąco wykresów pomiarów celem określenia kierunku ich zmian. Analizowane pomiary są wybierane przez operatora przez zaznaczenie ich na schemacie sieci.
• Prognozowanie krótkoterminowe;
  dokonuje prognozy wybranego pomiaru na zadany okres czasu i przedstawia w formie graficznej użytkownikowi. Prognozowanie jest realizowane w oparciu o analizę funkcji błędu (BestFit).
  Do przeprowadzenia analizy niezbędne są zarejestrowane w bazie danych próbki pomiarów. Możliwe jest prognozowanie zarówno pomiarów telemechanicznych, zarejestrowanych w bazie danych czasu rzeczywistego systemu WindEx, jak i pomiarów licznikowych zapisanych w bazie danych systemu licznikowego oraz wszystkich rodzajów pomiarów rejestrowanych w systemie (np. licznikowe "agregaty" pomiarowe, salda).
  System udostępnia też różne wielkości charakterystyczne związane z prognozowanym przebiegiem (średnia, pole pod krzywą, wartość minimalna i maksymalna)
• Prezentacja danych retrospektywnych,
  umożliwia wizualizację wartości pomiarów i stanu układu połączeń sieci z przeszłości. Zarejestrowane próbki i zdarzenia prezentowane są bezpośrednio na schemacie sieci. Umożliwia to później analizę stanu systemu energetycznego w rejestrowanym okresie. Można wywołać retrospekcję w żądanym momencie lub „poruszać się w czasie” od zdarzenia do zdarzenia z listy analizowanego dziennika. Częstość rejestracji określa użytkownik. Ilość próbek jest ograniczona rozmiarem systemu dyskowego.
• Układ normalny,
  pozwala na wizualizację stanu układu połączeń sieci zapamiętanego w przeszłości jako normalny lub zaplanowanego wcześniej jako wzorcowy, porównanie tego układu z bieżącym układem sieci i wskazanie różnic poprzez: okno z listą odstępstw, podświetlenie elementów na tle wygaszonego schematu sieci, umieszczenie informacji o odstępstwie od wzorcowego układu w podpowiedzi systemowej (pojawiającej się w formie „dymku” po wskazaniu kursorem elementu schematu sieci). Na podstawie listy odstępstw użytkownik może wygenerować raport w postaci pliku html i wydrukować go.
• System informacji technicznej,
  pozwala na kojarzenie informacji zapisanej w standardzie HTML z dowolnymi obiektami energetycznymi. System stosuje się tam, gdzie zachodzi potrzeba zapamiętywania instrukcji i innych dokumentów nie mających charakteru bazy danych dotyczących prezentowanych obiektów (np. instrukcje przełączeń, instrukcje BHP dla stacji). System jest zgodny ze standardem zapisu informacji na stronach WWW w Internecie i zapisane informacje mogą być przeglądane przy pomocy standardowych przeglądarek internetowych.

W strefie baz danych systemu:

• Baza prac,
  Umożliwia wizualizację i opis sytuacji sieciowych (np. praca ludzi, uziemienia, rozmostkowania, zmostkowania, uszkodzenia), które można zaznaczać na planszach za pomocą elementów graficznych zwanych ikonami. Elementy te są kojarzone z kluczami w bazie danych (upuszczenie symbolu na planszę wywołuje wcześniej przygotowaną formatkę umożliwiającą opisanie sytuacji związanej z danym symbolem). Zarejestrowane informacje są udostępniane użytkownikowi:
  • jako podpowiedź systemowa przy wskazaniu ikony.
  • w oknach dziennika zdarzeń wraz z czasem wykonania czynności (wstawienia bądź usunięcia ikony) oraz rzeczywistym czasem wystąpienia sytuacji sieciowej.
  • w formie raportów o pracach i uszkodzeniach na sieci EN.
• Dziennik operacyjny,
  umożliwia prowadzenie elektronicznej wersji dziennika operacji przeprowadzanych na sieci energetycznej, automatyzację zapisów w dzienniku oraz przetwarzanie informacji wraz z jej ewentualnym importem do programów zewnętrznych.
  Użytkownik ma możliwość, poprzez inteligentne menu (lub poprzez system ikon), wygenerować tekst polecenia wykonania operacji, który to zostanie zapisany w dzienniku operacyjnym. W zależności od poziomu wskazanego obiektu aplikacja umożliwia generowanie poleceń z różnym stopniem szczegółowości. Kontekst zapisów zależy od funkcji wybranego pola (pole liniowe, transformatorowe, itp.). Istnieje możliwość „ręcznego” uzupełnienia zapisu o inne informacje. Wszystkie polecenia prezentowane są w formie listy. Użytkownik może zaznaczyć wykonanie polecenia lub jego anulowanie. Polecenia wykonane i niewykonane są rozróżniane kolorem.
• Bazy danych systemu eksploatacyjnego,
  Program umożliwia elastyczne budowanie struktury baz danych obejmujące definiowanie tabel i indeksów, obsługę zbudowanej bazy danych (wypełnianie i przeglądanie założonej struktury), oraz definiowanie i przeglądanie raportów i sprawozdań. Bazy takie zakłada i definiuje sam użytkownik.
• Baza danych nastaw zabezpieczeń SN,
  współpracuje z zabezpieczeniami typu BEL umieszczonymi w polach stacji energetycznych, umożliwia zdalny odczyt i przesyłanie nastaw parametrów zabezpieczeń.
• Interface do standardowej bazy SQL,
  pozwala na współpracę systemu z innym systemem przetwarzania, np. eksploatacja, GIS etc. przy wykorzystaniu wspólnej bazy danych. Niezbędny przy integracji systemów.
• System narzędziowy,
  do ww. interface’u umożliwia użytkownikowi samodzielne tworzenie i modyfikację aplikacji opartych na bazach danych SQL, pracujących w środowisku Ex.